Ekonomia i biznes

System bankowy składa się z głównego banku centralnego oraz z banków komercyjnych. Te drugie działają na zasadach rynkowych, ich dążeniem jest osiągnięcie zysku poprzez uzyskiwanie środków finansowych pochodzących z depozytów klientów przez co możliwe jest prowadzenie działalności kredytowej. Zyski czerpią z różnicy zapłaconych odsetek od depozytów a uzyskanych odsetek od kredytów. Dodatkowym źródłem przychodów są prowizje naliczane od świadczonych usług. Jest tych usług wiele, najpopularniejsze to prowadzenie rachunków klientom indywidualnym i instytucjonalnym. Wiele banków specjalizuje się w obsłudze na przykład tylko średnich i dużych przedsiębiorstw, inne natomiast nastawione są na klientów indywidualnych. Banki komercyjne świadczą również szereg innych usług, na przykład skup dewiz i walut, wynajmowanie sejfów lub skrzynek depozytowych, prowadzenie własnych domów maklerskich. Oferują także lokaty terminowe, ubezpieczenia i inne produkty finansowe. Obecnie prawie każdy obywatel korzysta z usług banków a prowadzący działalność gospodarczą mają nawet taki obowiązek. Zadaniem banku centralnego, w przypadku naszego kraju jest to Narodowy Bank Polski, jest takie prowadzenie działalności, aby stworzone zostały podstawy do długotrwałego rozwoju ekonomicznego i gospodarczego państwa. Ma na celu dbanie o stabilność systemu finansów oraz bezpieczną politykę monetarną. NBP bierze udział w sprawowaniu nadzoru bankowego za pomocą możliwości oddziaływania na banki komercyjne. Pozwala to na kontrolę przepływu pieniędzy oraz warunków na jakich otrzymuje się kredyty. Jest kilka sposobów takiego oddziaływania, między innymi zmiana stóp redyskontowych i lombardowych, zmiana wysokości stóp rezerw gotówkowych dla komercyjnych banków, regulowanie ilości pieniądza będącego w obiegu poprzez skupowanie papierów wartościowych, skup i sprzedaż złota a także walut i dewiz, w ostateczności także kontrola działań kredytowych innych banków. Bank centralny pełni funkcje banku emisyjnego, co oznacza że tylko on może emitować banknoty. Obsługuje także budżet państwa, rachunki bankowe rządu i innych instytucji państwowych, funduszy celowych organizowanych przez państwo oraz wszelką pozostałą finansową działalność władz państwa.

Jeżeli dysponujemy większą gotówką, dobrze jest nie tylko oszczędzać i trzymać ją zamrożoną na koncie, ale pokusić się o próbę pomnożenia tych pieniędzy poprzez inwestycje. Jeśli sami zdecydujemy się na tego typu rozwiązanie, zawsze istnieje spore ryzyko, że podejmiemy błędne decyzje. Lepiej jest skorzystać z rad i doświadczenia specjalistów. Odpowiednimi instytucjami finansowymi są banki, w szczególności banki inwestycyjne. Zajmują się one transferem bezpośrednim naszych oszczędności na rynek pieniężny oraz kapitałowy. Usługi jakie świadczą takie banki to emisja papierów wartościowych, zarządzanie oraz tworzenie funduszy inwestycyjnych, zarządzanie i doradztwo finansowe, obrót papierami wartościowymi w imieniu klienta (działalność brokerska), badanie i analiza rynku, obrót produktami ze sfery ubezpieczeniowej, leasing, faktoring. Dzięki pomocy fachowego personelu i doradztwu finansowemu, możemy pomnażać nasz majątek z o wiele mniejszym ryzykiem, niż gdybyśmy próbowali robić to na własną rękę. W każdym mieście powszechnie spotyka się oddziały różnych banków. Jest ich bardzo wiele, często mieszczą się jeden obok drugiego. Pomimo tego, że świadczą w zasadzie te same usługi, istnieją między nimi pewne różnice. Banki komercyjne można podzielić według dwóch kryteriów – zakresu działalności i formy własności. Według tego pierwszego wyróżniamy banki inwestycyjne, specjalistyczne i uniwersalne. Drugie kryterium przynosi nam podział na państwowe, spółdzielcze, akcyjne i przedstawicielstwa banków zagranicznych. Dokonując wyboru banku, w którym będziemy przechowywać nasze oszczędności, powinniśmy kierować się między innymi profilem jego działania. Jeśli będziemy chcieli nie tylko oszczędzać, ale także inwestować nadwyżkę gotówki mając na uwadze szczególnie fundusze inwestycyjne, dobrze jest wybrać bank zajmujący się inwestycjami, gdyż dzięki swojemu profilowi skupia najlepszą kadrę i dysponuje niezbędnym doświadczeniem. Pozwoli nam to na osiągnięcie znaczących zysków dzięki korzystaniu z oferowanych przez taki bank usług.

Po wprowadzeniu waluty euro do kraju, nie lada zadanie stało przed bankami komercyjnymi. Przede wszystkim banki komercyjne musiały zmienić waluty 12 różnych krajów na jedną wspólną. Musiały tego dokonać na wszystkich rachunkach bankowych, we wszystkich zapisach księgowych, w sprawozdaniach bankowych oraz w oprogramowaniu systemu informatycznego. Dodatkowo banki komercyjne musiały zaopatrzyć się w sporą ilość banknotów i monet euro, aby zabezpieczyć zapotrzebowanie tej waluty przy wymianie dotychczasowych nominałów. Równie trudnym zadaniem było przygotowanie całej procedury wymiany. Banki musiały poinformować klientów kiedy i jak będą mogli oni zamienić waluty, w taki sposób aby cały proces wymiany przebiegał jak najbardziej sprawnie. Koszty takiej wymiany musiały być również uwzględnione przy budżecie bankowym, gdyż procedura taka ciągnie za sobą generowanie nowych wydatków i kosztów. Ponadto banki komercyjne musiały uwzględnić wydatki na transport, magazynowanie i ubezpieczenie waluty podczas wywożenia jej za granice. Po zawiązaniu się unii europejskiej postanowiono w traktacie w krajach unijnych zostanie wprowadzona jednolita waluta, a mianowicie euro. Miało się to odbyć w trzech etapach. Pierwszy etap, tak zwany okres przygotowawczy, polegał na zakwalifikowaniu krajów, które spełniały warunki przyjęcia waluty oraz na wprowadzeniu nowych przepisów prawnych umożliwiających wykonanie tego zadania. Ponadto w etapie tym trzeba było przygotować systemy finansowe krajów. Drugi etap nazwano okresem przejściowym. Jego głównym celem było usztywnienie kursów walutowych, uruchomienie Europejskiego Banku Centralnego. Rozpoczęto również używanie nowej waluty w transakcjach gotówkowych, a także umożliwiono osobom prywatnym i firmom posiadanie rachunków bankowych w euro. W okresie końcowym czyli w trzecim, ostatnim etapie została wprowadzona do obiegu wspólna waluta, a narodowe, dotychczasowe waluty zostały wycofywane i zamieniane na euro. Od początku ostatniego etapu wszelkie wypłaty pensji i świadczeń odbywało się w nowej walucie.

Każdy kraj ma swój Narodowy Bank, funkcjonujący pod różnymi nazwami. W Polsce to po prostu – Narodowy Bank Polski (znany także pod skrótem NBP). Znajduje się w stolicy Polski – Warszawie. Z samej nazwy wyniki, że jest to bank centralny. A teraz trochę historii Bank zaczął funkcjonować w 1945 roku. Jak dobrze wszystkim wiadomo, bank ten zajmuje się emisją pieniędzy, toteż samodzielnie przeprowadził denominację polskiego złotego, odbyło się to 1 stycznia 1995 roku. Bank ten zajmuje się również emisją monet i banknotów kolekcjonerskich. Już od wyżej wspomnianego 1995r. NBP wypuszcza do obiegu piękne monety i banknoty. Zapewne przejeżdżając w dzień emisji danej monety można zauważyć jak duże kolejki ustawiają się pod drzwiami banku. Narodowy Bank Polski pełni wiele funkcji mieszczących się w zakresie funkcji monetarnej. Można powiedzieć, że sprawuje w pewnym stopniu opiekę nad pozostałymi bankami w Polsce, dba o trwałość stopniu cen. Do jego zadań należy jeszcze mnóstwo innych rzeczy, równie ważnych jak te najważniejsze cele. Kiedy chcemy założyć swój pierwszy rachunek bankowy, najczęściej od kasjera, słyszymy wiele pojęć związanych z bankiem. Z pewnością wiele z nich przysparza nam niemałego problemu. Choć na pewno wszystko z biegiem czasu będziemy znali. Ważne jest, byśmy pytali się pracowników banków, jeśli nie jesteśmy pewni co znaczy dana fraza. To nic złego, a z pewnością dobrze jest się upewnić niż naciągnąć na coś lub po prostu wybrać coś co nas nie interesuje. Pożyczka, kredyt bankowy oraz rachunek bankowy to hasła, które znany bez wątpienia. Jednak jeśli wchodzimy w te tematy dalej możemy natknąć się już na mniej znane pojęcia jakimi są na przykład: list zastawny (pewne rodzaje papierów długoterminowych), raty annuitetowe (inaczej zwane także równe, czyli równe spłacanie rat). Nie zapominajmy, że w każdej profesji używa się swoich „kodów”, dzięki temu praca idzie szybciej (tylko wtedy kiedy wszyscy wiedzą o co chodzi). Dla człowieka, który w tym nie siedzi trudne jest przyswojenie sobie w jeden dzień wszystkich nowych zagadnień. Bank jest instytucją, gdzie z pewnością znajdziemy wiele trudnych, nawet dziwnych pojęć. Jedną z oferowanych usług wszystkich banków są pożyczki. Chyba najchętniej korzystają z niej (również) Polacy. Pożyczka to działanie polegające na udostępnienie przez każdą osobę fizyczną czy też instytucje oszacowanej sumy pieniędzy czy też jakiś przedmiotów do dyspozycji pożyczkobiorcy na określony czas (według ustaw, kiedy to nie podpisze się pomiędzy dw3oma stronami odpowiedniego dokumentu pieniądze czy przedmioty trzeba zwrócić w ciągu sześciu tygodni). Pozytywną stroną brania pożyczek jest fakt, że nie musimy uzasadniać drugiej stronie na co wydamy pożyczone pieniądze. Jak również pożyczki dotyczą środków pieniężnych oraz samych przedmiotów. Widzimy, że tu kredyty bankowe są nieco bardziej skomplikowane. Różnicą pomiędzy tymi dwoma usługami jest także fakt, że pożyczka jest odpłatna i nieodpłatna, natomiast kredyt tylko i wyłącznie odpłatny. Według danych z roku na rok zwiększa się liczba osób korzystających z banku z tej oferty. Dzięki temu możemy szybko „pożyczyć” pieniądze. Jak wiadomo musimy je zwrócić do instytucji wraz z naliczonymi odsetkami.