Ekonomia i biznes

Kredyt bankowy to nic innego jak umowa zawarta pomiędzy dwoma osobami, instytucjami. Najczęściej dotyczy jednak osoby fizycznej i banku. Właściwie wszystkie banki, nawet te początkujące mają w swojej podstawowej ofercie kredyty. Bank udostępnia nam wtedy środki pieniężne, które musimy zwrócić w określonym czasie wraz z odsetkami i prowizją. Można ująć to w jednym słowie – zobowiązanie. Rozróżnia się dwa sposoby tzw. ujmowania kredytów, czyli: ekonomiczne oraz formalno-prawne. Każdy z nas dobrze wie, że aby ów kredyt dostać trzeba wypełnić umowę, która MUSI zawierać zasadnicze elementy: przede wszystkim kwotę oraz w jakiej jest ona walucie, także niezbędne są data i miejsce gdzie umowa jest spisana, dane obu stron, jaki jest cel kredytu, wielkość prowizji i oprocentowania, termin wpłacenia całej należności. To niezmierne ważne dane, gdyż w razie niedomówień możemy w pewien sposób reklamować nasz kredyt. A dzięki tym danym możemy wyjaśnić wszystkie niedociągnięcia czy pomyłki, wynikające bardzo często z niedopatrzenia. Wraz z latami można zauważyć jak na polskim rynku mnożą się coraz to nowe banki. Działa ich naprawdę dużo. A ich placówki są ustawione niemal obok siebie. Każdy sprytnie walczy o swojego klienta. Jednak tych najbardziej znanych i największych mamy w Polsce około 20. Jednym z nich, który niemal króluje jest Bank Pekao (w pełnej nazwie: Bank Polska Kasa Opieki Spółka Akcyjna). Założony już w 1929 roku, jednak jej właścicielami jest włoska grupa Unicredit. Siedziba znajduje się oczywiście w Warszawie. Kolejnym „kolosem” jest bez wątpienia PKO BP (w pełnej nazwie: Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski Spółka Akcyjna). Bank utworzony nieco wcześniej od poprzedniego, dzięki Naczelnikowi Państwa Józefa Piłsudskiego. Znana jest dokładna data – 8 luty 1919r. Te dwa banki z pewnością „górują” w Polsce. Choć są również inne, gdzie nie mało klientów oraz dobrych usług. Są to także: ING Bank Śląski, Bank Gospodarki Żywnościowej, Bank Ochrony Środowiska, Bank BPH, Kredyt Bank, Bank Millenium, Bank Zachodni WBK, Bank Pocztowy i wiele, wiele innych. Z roku na rok swoją działalność rozpoczynają nowe banki, jednak z różnymi skutkami.

System bankowy składa się z głównego banku centralnego oraz z banków komercyjnych. Te drugie działają na zasadach rynkowych, ich dążeniem jest osiągnięcie zysku poprzez uzyskiwanie środków finansowych pochodzących z depozytów klientów przez co możliwe jest prowadzenie działalności kredytowej. Zyski czerpią z różnicy zapłaconych odsetek od depozytów a uzyskanych odsetek od kredytów. Dodatkowym źródłem przychodów są prowizje naliczane od świadczonych usług. Jest tych usług wiele, najpopularniejsze to prowadzenie rachunków klientom indywidualnym i instytucjonalnym. Wiele banków specjalizuje się w obsłudze na przykład tylko średnich i dużych przedsiębiorstw, inne natomiast nastawione są na klientów indywidualnych. Banki komercyjne świadczą również szereg innych usług, na przykład skup dewiz i walut, wynajmowanie sejfów lub skrzynek depozytowych, prowadzenie własnych domów maklerskich. Oferują także lokaty terminowe, ubezpieczenia i inne produkty finansowe. Obecnie prawie każdy obywatel korzysta z usług banków a prowadzący działalność gospodarczą mają nawet taki obowiązek. Zadaniem banku centralnego, w przypadku naszego kraju jest to Narodowy Bank Polski, jest takie prowadzenie działalności, aby stworzone zostały podstawy do długotrwałego rozwoju ekonomicznego i gospodarczego państwa. Ma na celu dbanie o stabilność systemu finansów oraz bezpieczną politykę monetarną. NBP bierze udział w sprawowaniu nadzoru bankowego za pomocą możliwości oddziaływania na banki komercyjne. Pozwala to na kontrolę przepływu pieniędzy oraz warunków na jakich otrzymuje się kredyty. Jest kilka sposobów takiego oddziaływania, między innymi zmiana stóp redyskontowych i lombardowych, zmiana wysokości stóp rezerw gotówkowych dla komercyjnych banków, regulowanie ilości pieniądza będącego w obiegu poprzez skupowanie papierów wartościowych, skup i sprzedaż złota a także walut i dewiz, w ostateczności także kontrola działań kredytowych innych banków. Bank centralny pełni funkcje banku emisyjnego, co oznacza że tylko on może emitować banknoty. Obsługuje także budżet państwa, rachunki bankowe rządu i innych instytucji państwowych, funduszy celowych organizowanych przez państwo oraz wszelką pozostałą finansową działalność władz państwa.

Po wprowadzeniu waluty euro do kraju, nie lada zadanie stało przed bankami komercyjnymi. Przede wszystkim banki komercyjne musiały zmienić waluty 12 różnych krajów na jedną wspólną. Musiały tego dokonać na wszystkich rachunkach bankowych, we wszystkich zapisach księgowych, w sprawozdaniach bankowych oraz w oprogramowaniu systemu informatycznego. Dodatkowo banki komercyjne musiały zaopatrzyć się w sporą ilość banknotów i monet euro, aby zabezpieczyć zapotrzebowanie tej waluty przy wymianie dotychczasowych nominałów. Równie trudnym zadaniem było przygotowanie całej procedury wymiany. Banki musiały poinformować klientów kiedy i jak będą mogli oni zamienić waluty, w taki sposób aby cały proces wymiany przebiegał jak najbardziej sprawnie. Koszty takiej wymiany musiały być również uwzględnione przy budżecie bankowym, gdyż procedura taka ciągnie za sobą generowanie nowych wydatków i kosztów. Ponadto banki komercyjne musiały uwzględnić wydatki na transport, magazynowanie i ubezpieczenie waluty podczas wywożenia jej za granice. Po zawiązaniu się unii europejskiej postanowiono w traktacie w krajach unijnych zostanie wprowadzona jednolita waluta, a mianowicie euro. Miało się to odbyć w trzech etapach. Pierwszy etap, tak zwany okres przygotowawczy, polegał na zakwalifikowaniu krajów, które spełniały warunki przyjęcia waluty oraz na wprowadzeniu nowych przepisów prawnych umożliwiających wykonanie tego zadania. Ponadto w etapie tym trzeba było przygotować systemy finansowe krajów. Drugi etap nazwano okresem przejściowym. Jego głównym celem było usztywnienie kursów walutowych, uruchomienie Europejskiego Banku Centralnego. Rozpoczęto również używanie nowej waluty w transakcjach gotówkowych, a także umożliwiono osobom prywatnym i firmom posiadanie rachunków bankowych w euro. W okresie końcowym czyli w trzecim, ostatnim etapie została wprowadzona do obiegu wspólna waluta, a narodowe, dotychczasowe waluty zostały wycofywane i zamieniane na euro. Od początku ostatniego etapu wszelkie wypłaty pensji i świadczeń odbywało się w nowej walucie.

Czek jest papierem wartościowym, za pomocą którego wystawca rozporządza swoimi środkami pieniężnymi znajdującymi się na rachunku bankowym. Wystawienie czeku bez pokrycia powoduje odpowiedzialność karną. Czek pełni funkcję płatniczą, to znaczy że za jego pomocą można regulować zobowiązania. Czek obowiązkowo musi być wystawiony na blankiecie bankowym, na którym powinny być umieszczone następujące elementy: nazwa „czek”, suma czekowa cyfrą i słownie z zaznaczeniem waluty, bezwarunkowe polecenie wypłaty oznaczonej kwoty, nazwa banku, który ma wypłacić środki pieniężne, data i miejsce wystawienia, podpis wystawcy weksla, ewentualnie jego pieczęć. Istnieją następujące rodzaje czeków: gotówkowe (kasowe, które upoważniają do podjęcia środków pieniężnych), czeki rozrachunkowe (za ich pomocą można dokonać przelewu z konta na konto), czeki imienne, podróżne, na okaziciela, krajowe oraz zagraniczne. Jednakże w dobie kart płatniczych, przelewów internetowych i kart kredytowych, czeki wszelakiego rodzaju są już wypierane przez inne narzędzia finansowego transfery pieniężnego. Główny Inspektor Informacji Finansowej (GIIF) jest to instytucja mająca na celu przeciwdziałać wprowadzeniu do obiegu środków pieniężnych pochodzących z nielegalnych źródeł – ma przeciwdziałać praniu brudnych pieniędzy. Rejestracji podejrzanej operacji dokonuje się w postaci papierowej (zbroszurowanej czyli w postaci kolejno ponumerowanych kart wypełnionych pismem ręcznym lub maszynowym w sposób staranny, czytelny, trwały, z umieszczeniem daty i czytelnego podpisu osoby dokonującej zgłoszenia) oraz w postaci rejestru przy użyciu elektronicznego nośnika informacji. Elementy jakie należy zawrzeć w formularzu zgłoszeniowym to: data i miejsce dokonania transakcji, imię i nazwisko, obywatelstwo, adres, numer pesel oraz cechy dokumentu, na podstawie którego dokonano identyfikacji osoby dokonującej transakcji, kwotę, walutę oraz rodzaj transakcji, numer rachunku, który wykorzystano przy dokonaniu transakcji oraz dane dotyczące posiadacza lub dysponenta rachunku, dane osoby fizycznej, w imieniu której dokonano transakcji, a także tożsamość lub adres beneficjenta transakcji.